ಭಾರತದ ಎರಡು ನಿರ್ಣಾಯಕ ಕ್ರಾಂತಿಗಳು

ವಿಶೇಷ ಲೇಖನ: ಬಸವ ಪಾಟೀಲ, ಲಂಡನ್

ಭಾರತದ ಚರಿತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ನಿಜವಾದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಮತ್ತು ಮಾನವ ಘನತೆಯ ಹುಡುಕಾಟವನ್ನು ಗಮನಿಸಿದರೆ, ಎರಡು ನಿರ್ಣಾಯಕ ಕ್ರಾಂತಿಗಳು ಎದ್ದು ಕಾಣುತ್ತವೆ: ಒಂದು 12ನೇ ಶತಮಾನದ ಶರಣರ ಕ್ರಾಂತಿ, ಇನ್ನೊಂದು 20ನೇ ಶತಮಾನದ ಸಂವಿಧಾನ ಕ್ರಾಂತಿ. ಇವೆರಡೂ ಬಾಹ್ಯ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ವಿರುದ್ಧದ ಕೇವಲ ಭೌಗೋಳಿಕ ಬಿಡುಗಡೆಗಳಾಗಿರದೆ, ಮಾನವನ ಆತ್ಮಗೌರವ, ಸಮಾನತೆ ಮತ್ತು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ಪುನರ್ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಆಂತರಿಕ ಕ್ರಾಂತಿಗಳು.

12ನೇ ಶತಮಾನ: ಸ್ಥಾವರದಿಂದ ಇಷ್ಟಲಿಂಗದ ಕಡೆಗೆ-ಅಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಲೋಕತಂತ್ರ: 12ನೇ ಶತಮಾನದ ಕಲ್ಯಾಣದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಶರಣ ಚಳವಳಿ ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಸಾಮಾಜಿಕ ಧಾರ್ಮಿಕ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಮುನ್ನುಡಿ. ಆ ಕಾಲಘಟ್ಟದಲ್ಲಿ ದೇವಾಲಯಗಳು, ದೇವರು ಮತ್ತು ಧರ್ಮ ಕೆಲವೇ ವರ್ಗಗಳ ಹಿಡಿತದಲ್ಲಿದ್ದವು. ಅಸ್ಪೃಶ್ಯತೆ ಮತ್ತು ತಾರತಮ್ಯಗಳು ಆಳವಾಗಿ ಬೇರೂರಿದ್ದವು. ಶರಣರು ಸ್ಥಾವರ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು (ಸ್ಥಿರವಾದ ಗುಡಿ ಗೋಪುರಗಳು ಮತ್ತು ಪುರೋಹಿತಶಾಹಿ ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆ) ನಿರಾಕರಿಸಿ, ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯೂ ತನ್ನ ದೈವವನ್ನು ತಾನೇ ಧರಿಸುವ 'ಇಷ್ಟಲಿಂಗ'ದ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ತಂದರು.

ಅಂಬಿಗರ ಚೌಡಯ್ಯನವರು ತಮ್ಮ ಖಚಿತ ಮತ್ತು ನೇರ ವಚನದಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದಂತೆ, "ಕಟ್ಟಿದ ಲಿಂಗವ ಬಿಟ್ಟು ಬೆಟ್ಟದ ಲಿಂಗಕ್ಕೆ ಅಡ್ಡಬೀಳುವ ಅಜ್ಞಾನಿಗಳನ್ನು ಕಂಡರೆ ನಾನೇನೆಂಬೆ..." ದೇವರು ಗುಡಿಯಲ್ಲಲ್ಲ, ಮನುಷ್ಯನ ಅಂತರಂಗದಲ್ಲಿದ್ದಾನೆ; ಭಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಮುಕ್ತಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಮಧ್ಯವರ್ತಿಯ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂಬುದು ಇದರ ತಿರುಳು. ಅಸ್ಪೃಶ್ಯತೆಯನ್ನು ಧಿಕ್ಕರಿಸಿ, 'ಕಾಯಕವೇ ಕೈಲಾಸ' ಮತ್ತು 'ದಾಸೋಹ' ತತ್ವಗಳ ಮೂಲಕ ಕೆಳವರ್ಗದ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಗೂ ಸರಿಸಮಾನವಾದ ಪೀಠ ಕಲ್ಪಿಸಿಕೊಟ್ಟ ಅಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಗಣರಾಜ್ಯವೇ 'ಅನುಭವ ಮಂಟಪ'.

20ನೇ ಶತಮಾನ: ಪ್ರಜೆಗಳಿಂದ ಪ್ರಭುತ್ವದ ಕಡೆಗೆ-ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಗಣರಾಜ್ಯ: 12ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಧಾರ್ಮಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಈ ವಿಮೋಚನಾ ಪ್ರಯೋಗ, 20ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಇಡೀ ದೇಶದ ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ನಾಗರಿಕ ಬದುಕಿನ ಚೌಕಟ್ಟಾಗಿ ವಿಸ್ತರಿಸಿತು. (ಐತಿಹಾಸಿಕ ತಿದ್ದುಪಡಿ: ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನವನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸಿದ್ದು 1949ರ ನವೆಂಬರ್ 26 ರಂದು; ಅದು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಜಾರಿಗೆ ಬಂದು ಭಾರತವು ಗಣರಾಜ್ಯವಾಗಿದ್ದು 1950 ರ ಜನವರಿ 26 ರಂದು. 1956 ರಲ್ಲಿ ಭಾಷಾವಾರು ರಾಜ್ಯಗಳ ಪುನರ್ವಿಂಗಡಣೆ ಕಾಯ್ದೆ ಜಾರಿಗೆ ಬಂದಿತು.)

1950 ಜನವರಿ 26 ರಂದು ಜಾರಿಗೆ ಬಂದ ಸಂವಿಧಾನದ ಪೀಠಿಕೆಯ ಮೊದಲ ಸಾಲುಗಳೇ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ. "We, the people of India... having solemnly resolved..." (ಭಾರತದ ಜನತೆಯಾದ ನಾವು... ಭಾರತವನ್ನು ಒಂದು ಸಾರ್ವಭೌಮ, ಸಮಾಜವಾದಿ, ಜಾತ್ಯತೀತ, ಪ್ರಜಾಸತ್ತಾತ್ಮಕ ಗಣರಾಜ್ಯವನ್ನಾಗಿ ರೂಪಿಸಲು ದೃಢಸಂಕಲ್ಪ ಮಾಡಿ...) ರಾಜರ, ಜಮೀನ್ದಾರರ, ಚಕ್ರಾಧಿಪತಿಗಳ ಆಳ್ವಿಕೆಯನ್ನು ಕಿತ್ತೊಗೆದು, ‘’ಈ ದೇಶದ ಅಧಿಕಾರ ಇರುವುದು ಯಾವುದೇ ಅರಸನ ಬಳಿಯಲ್ಲ, ಜನಸಾಮಾನ್ಯರ ಕೈಯಲ್ಲಿ" ಎಂದು ಸಾರಿದ ದಿನವದು. ಜಾತಿ, ಮತ, ಲಿಂಗ ಭೇದವಿಲ್ಲದೆ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಪ್ರಜೆಗೂ ಒಂದೇ ಮತದಾನದ ಹಕ್ಕು, ಸಮಾನತೆ ಮತ್ತು ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ನೀಡುವ ಮೂಲಕ ಬಾಬಾಸಾಹೇಬ್ ಡಾ. ಬಿ.ಆರ್.ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ನೇತೃತ್ವದ ಸಂವಿಧಾನ ರಚನಾ ಸಭೆ ಆಧುನಿಕ ಭಾರತವನ್ನು ಕಟ್ಟಿತು.

ಕ್ರಾಂತಿಯ ಎರಡು ಮುಖಗಳು: ಮನುಷ್ಯ ಕೇಂದ್ರಿತ ವಿಮೋಚನೆ. ಆಯಾಮ 12ನೇ ಶತಮಾನದ ಕ್ರಾಂತಿ/20ನೇ ಶತಮಾನದ ಕ್ರಾಂತಿ. ವಿಷಯ-ಧಾರ್ಮಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಸ್ವಾವಲಂಬನೆ/ ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಪೌರ ಸ್ವಾವಲಂಬನೆ. ತಿರಸ್ಕಾರ-ಸ್ಥಾವರ ದೇಗುಲಗಳು, ಮಧ್ಯವರ್ತಿಗಳು, ಅಸ್ಪೃಶ್ಯತೆ, ರಾಜಪ್ರಭುತ್ವ, ವಸಾಹತುಶಾಹಿ, ಅಸಮಾನತೆಯ ಶಾಸನಗಳು. ಪ್ರತಿಪಾದನೆ- ಇಷ್ಟಲಿಂಗ (ನನ್ನ ದೇವರು ನನ್ನಲ್ಲೇ ಇದೆ). ಸಂವಿಧಾನ-ನಮ್ಮ ಆಡಳಿತ ನಮ್ಮದೇ ಕೈಯಲ್ಲಿದೆ. ಕೇಂದ್ರಬಿಂದು-ವಚನಕಾರರು ಮತ್ತು ಶರಣ ಸಮುದಾಯ. 'We the People'- ಭಾರತದ ನಾಗರಿಕರು.

12ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಶರಣರು, "ಸ್ಥಾವರಕ್ಕಳಿವುಂಟು ಜಂಗಮಕ್ಕಳಿವಿಲ್ಲ" ಎಂದು ಹೇಳುವ ಮೂಲಕ ಮನುಷ್ಯನ ಜೀವಂತಿಕೆಗೆ ಗೌರವ ತಂದುಕೊಟ್ಟರು. 20ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಸಂವಿಧಾನವು, "ಯಾವ ವ್ಯಕ್ತಿಯೂ ಕಾನೂನಿಗಿಂತ ಮೇಲಲ್ಲ, ಜನರೇ ಅಂತಿಮ ಪ್ರಭುಗಳು" ಎಂದು ಸಾರಿತು. ಸ್ಥಾವರಲಿಂಗವನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಿ ಇಷ್ಟಲಿಂಗದ ಮೂಲಕ ಆತ್ಮಸಾಕ್ಷಿಯನ್ನು ಕಂಡುಕೊಂಡದ್ದು ಮೊದಲ ಹಂತವಾದರೆ, ರಾಜರ ಪ್ರಭುತ್ವವನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಿ "ನಾವೇ ನಮ್ಮ ದೇಶದ ಪ್ರಭುಗಳು" ಎಂದು ಸಂವಿಧಾನವನ್ನು ಸಮರ್ಪಿಸಿಕೊಂಡದ್ದು ಎರಡನೇ ಹಂತ. ಈ ಎರಡೂ ತಿರುವುಗಳೇ ಭಾರತದ ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ ನೈಜ, ಜೀವಂತ ಮತ್ತು ಮಾನವೀಯ ಕ್ರಾಂತಿಗಳು.